Bỏ qua menu, đến nội dung chính
Tú HằngNông sản

Tập 1: Đôi quang gánh

Thư gửi bố mẹ

Có những điều con trai khó nói thành lời trước mặt bố mẹ, nên tôi viết ra. Lá thư về một thứ thừa kế không ghi trong giấy tờ nào.

Đỗ Mạnh Huy kể, 3 phút đọc

Một lá thư viết tay đặt trên bàn gỗ, bên cạnh ấm trà, chén trà và một nắm lạc đỏ.

Bố mẹ ạ,

Con viết lá thư này ở bàn làm việc trong kho, sau khi khoá sổ. Con biết bố mẹ sẽ cười, vì người trong nhà với nhau, có gì thì nói, viết thư làm gì cho kiểu cách. Nhưng có những chuyện con nói ra miệng thì ngượng, nói xong lại thấy thiếu. Viết thì con được nghĩ lâu hơn một chút.

Con muốn bắt đầu bằng cái tên. Mỗi lần nhìn tấm biển có hai chữ Tú Hằng, con thấy vui, nhưng cũng thấy sợ. Vui vì tên bố mẹ được đặt ở chỗ cao nhất. Sợ vì bao hạt nào con bán ra cũng mang tên bố mẹ đi theo. Con làm sai thì người ta không trách con, người ta trách "nhà Tú Hằng". Con nghĩ đấy là cái nặng nhất mà con được giao.

Người ngoài nhìn vào, chắc họ nghĩ con được thừa kế một công ty: kho hàng, mối hàng, cái tên đã có người biết. Con không chối những thứ ấy. Nhưng con nghĩ đó chưa phải là thứ quý nhất.

Hơn ba mươi năm trước, bố mẹ bắt đầu từ mấy thúng hàng nhỏ gánh đi bán. Con không có mặt ở những buổi chợ ấy, nên con không dám kể như thể con đã thấy. Nhưng con hiểu một điều: người bắt đầu từ cái thúng thì không có gì để dựa vào ngoài cái tiếng của mình. Không có biển hiệu, không có quảng cáo. Người ta mua hàng hôm nay, nếu hàng tốt, cân đủ, thì phiên sau người ta tìm lại. Nếu không thì thôi. Ba mươi năm bố mẹ giữ được nghề, tức là ba mươi năm có người tìm lại.

Thứ con được thừa kế, con nghĩ, là cái cách làm nghề đã giữ chân những người tìm lại ấy. Nó không nằm trong sổ sách. Nó nằm trong những việc rất nhỏ: chịu nhặt thêm một lượt sạn, chịu bỏ đi một bao hạt mốc dù tiếc, chịu nói thật với khách khi hàng không như ý. Những thứ ấy không bán được, không chia được, cũng không ai cướp được. Của cải thì có lúc hết. Cách làm nghề thì nếu con giữ được, nó còn mãi.

Có một câu con hay nghĩ đến: "Một hạt thóc, chín hạt mồ hôi". Câu ấy nói về người làm ruộng, nhưng con thấy người buôn hạt cũng thế. Mỗi hạt đến được tay người mua là qua bao nhiêu lượt phơi, lượt sàng, lượt nhặt, lượt cân, lượt chở. Con bây giờ mới làm được một phần nhỏ trong những lượt ấy, và đã thấy mỏi lưng. Con không dám tưởng tượng những năm đầu, khi mọi việc của nghề còn làm bằng tay.

Còn một câu nữa: "Năng nhặt chặt bị". Hồi bé con tưởng câu ấy chỉ để dạy tiết kiệm. Bây giờ đứng giữa kho hạt, con hiểu nó theo nghĩa đen. Nhặt từng hạt, bỏ từng hạt xấu, cái bị mới chặt, mới đầy. Nghề này không có đường tắt.

Con biết mình còn non. Sẽ có những lúc con tính sai, nhập hàng không đúng lúc, để hạt nằm kho lâu hơn mình muốn. Những lúc ấy người con hỏi trước tiên vẫn là bố mẹ, và con sẽ còn hỏi nhiều. Con chỉ mong bố mẹ đừng thấy con hỏi mà nghĩ con chưa lớn. Người làm nghề lâu năm nào cũng từng phải hỏi, con nghĩ vậy.

Con cũng muốn làm thêm vài việc mà ngày xưa không có: đóng gói theo cân khách cần, ghi rõ hạt từ đâu về, viết những câu chuyện như chuyện hai chữ Tú Hằng để người mua hạt nhà mình biết sau mỗi hạt còn có cả một cái nghề. Con không biết bố mẹ có thích không. Nếu bố mẹ đọc đến đây mà thấy con viết dài dòng quá, thì bố mẹ cứ cười con, con chịu.

Con không hứa sẽ làm cho công ty to hơn. Con chỉ hứa giữ hai chữ trên tấm biển cho sạch, như bố mẹ đã giữ.

Con của bố mẹ,

Huy

TúHằng

Đỗ Mạnh Huy

Con trai bố Tú, mẹ Hằng. Người nối nghiệp Nông Sản Tú Hằng.

Tư liệu tham khảo (2)